Sizeözel en yeni Android 11 Android 11 tabanlı ColorOS 11 Beta Sürümü yayınlandı. Bu yükseltme şu anda OPPO Find X2, Find X2 Pro ve Find X2 Pro Automobili Lamborghini Edition için mevcuttur ve yakında Reno4 ve Reno3 dahil olmak üzere diğer 25 modele de sunulacaktır. ELEMENTLERİNSINIFLANDIRILMASI TEST 1 VE KULLANIM ALANLARI A) Metaller C) Ametaller B) Yarımetaller D) Soygazlar A) 4 B) 3 C) 2 D) 1 A) B) C) 3 D) A) Metaller C) Ametaller B) Yarımetaller D) Soygazlar A) Metaller C) Ametaller B) Yarımetaller D) Soygazlar Yukarıda verilen periyodik tablo şekline göre 1 ElementinAdı Kullanım Alanı Karbon (C) Yakacak olarak kullanılır. Odun ve kömürün yapısında bolca bulunur. Flor (F) Teflon yapımı ve elektrik yalıtımında,diş macunlarında kullanılır. Klor (Cl) Mikropları öldürücü özelliği vardır. Yemek tuzunun yapısında da Eİ: Cl > F Elektronegatifliği en fazla olan element 7A grubun- Uyarı! daki F, en az olan element 1A grubundaki Fr’dir. FrF bileşiğinin iyonik karakteri en fazladır. Atomların 2. elektronu alması endotermik bir olaydır. 26. F > Cl > S 25. F > O > N 55 AYT 1. MODÜL PERİYODİK SİSTEM Instagramcanlı yayın özelliğini değiştiriyor Sosyal medya uygulaması Instagram, Apple'ın baskısıyla iOS uygulamasında önemli bir değişikliğe gidiyor. EjvcQe. PERİYODİK CETVELİN ÖZELLİKLERİ 1. Periyodik cetvelde düşey sütunlara grup yatay sıralara da periyot denir. 8 tane A baş grup 8 tanede B olmak üzere 16 grup vardır. 2. Bir elementin bulunduğu baş grup numarası onun değerlik elektron sayısına eşittir. Örneğin element 7A grubundaysa değerlik elektronu 7, 3A grubundaysa değerlik elektronu 3 dür. 3. Aynı gruptaki elementlerin değerlik elektronları aynı olduğundan kimyasal özellikleri de aynıdır. 4. Periyodik cetveldeki gruplar şöyle adlandırılır. Grup Adı 1A Alkali metaller 2A Toprak alkali metaller 3A Toprak metalleri 4A Karbon grubu 5A Azot grubu 6A Oksijen grubu 7A Halojenler 8A Soygazlarasal gazlar 5. Her periyot bir alkali metalle başlar ve bir soygaz ile biter. 6. Hidrojen alkali metal olmadığından alkali metalle başlamaz. 7. Periyotlarda soldan sağa doğru gidildikçe asitlik özelliği artar, bazlık ve elektrik iletkenliği azalır. 8. Soldan sağa doğru atom çapı azalırken yukarıdan aşağıya doğru atom çapı artar. 9. Soldan sağa doğru iyonlaşma enerjisi artarken yukarıdan aşağıya doğru iyonlaşma enerjisi azalır. 10. Soldan sağa doğru çap azaldığı için elementlerin elektron ilgisi elektronegatiflik artar, yukarıdan aşağıya doğru azalır. 11. Yukarıdan aşağıya doğru metalik özellik artar, soldan sağa doğru azalır. BAZI GRUPLARIN ÖZELLİKLERİ 1A GRUBU ALKALİ METALLER Li, Na, K, Rb,Cs,Fr 1. Değerlik elektron sayıları bir olduğu için bu elektronunu kolaylıkla vererek bileşiklerinde sadece +1 değerlik alırlar. İyi indirgendirler. 2. Çok aktif oldukları için tabiatta bileşikleri halinde bulunurlar. Tuzlarının elektroliziyle saf halde elde edilebilirler. 3. Su ve hava oksijeniyle tepkimeye girdiklerinden laboratuvarda eter yada gaz yağında saklanırlar. 4. Alevi karakteristik renklere boyarlar. Na sarıya, Li kırmızıya 5. Yumuşak ve parlaktırlar. Erime noktaları ve yoğunlukları küçüktür. Grupta yukarıdan aşağıya inildikçe yoğunlukları büyür, erime noktaları küçülür. 7A GRUBU HALOJENLER F,Cl,Br,I,At 1. Değerlik elektron sayıları 7 olduğu için bileşiklerinde +7 ile -1 arasında çeşitli değerlikler alabilirler. Özellikle -1 değerlik alırlar. 2. Hidrojenli bileşikleri asit özelliği gösterir.HCl,HI,HF..... Grupta yukarıdan aşağıya inildikçe asitlik özelliği artar. 3. Atom numaraları soygazlardan bir eksiktir. 4. Grupta yukarıdan aşağıya inildikçe atom no ve atom yarıçapı artar, elektron alma özelliği elektron ilgisi azalır. 5. elektron alma ilgisi en fazla olan elektronegatifliği en fazla element flor olduğundan flor en iyi yükseltgendir. 6. 2 atomlu moleküller halinde bulunurlar. Oda şartlarında F2, Cl2 gaz , Br2 sıvı I2 ve At2 katıdır. ÖSYM sınavında 1A , 7A ve 8A grubunun özellikleri sorulmaktadır. 8A GRUBU SOYGAZLAR He, Ne, Ar, Kr, Xe Rn Bu gruba ait olan elementler kararlı olup kimyasal tepkimeye girmezler. ELEMENTLERİN PERİYODİK CETVELDEKİ YERİ Yeri belirlenecek elementin elektron dağılımı yapılır. Değerlik elektron sayısı grubunu, en yüksek enerji düzeyi de periyodunu gösterir. Son orbital S yada P ile bitiyorsa A, d ile bitiyorsa B grubu elementidir. Örnek Atom numarası 15 olan elementin periyodik cetveldeki yeri neresidir ? 2+3=5 5A 15X= 1s2 2s2 2p6 3s2 3p3 3. periyot Örnek 19X, 13Y, 23Z elementlerinin periyodik cetveldeki yerlerini belirleyiniz ? 19X 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s1 1A grubu 13Y 1s2 2s2 2p6 3s2 3p1 3A grubu 23Z 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d3 B grubu BAZI ÖZELLİKLERİN PERİYODİK CETVELDEKİ DEĞİŞİMİ 1. ATOM NUMARASI Periyotlarda soldan sağa, gruplarda yukarıdan aşağıya inildikçe atom numarası artar. 2. ATOM YARIÇAPI Atom hacmi Atom yarıçapı atomun büyüklüğünün ölçüsüdür. Bu bakımdan yörünge sayısyıla doğru orantılıdır. Yörünge sayıları eşitse, atom numrası küçük olanın çekirdekteki çekim kuvveti az olduğundan yarıçapı daha büyüktür. Bu bakımdan gruplarda yukarıdan aşağıya inildikçe atoma yeni yörüngeler eklendiğinden atom çapı artmakta, soldan sağa doğru yeni yörünge eklenmediğinden atom çapı azalmaktadır. 3. İYONLAŞMA ENERJİSİ İyonlaşma enerjisi atom çapı ile ters orantılıdır. Soldan sağa doğru çap azaldığından iyonlaşma enerjisi artmakta, yukarydan aşağıya doğru çap arttığından iyonlaşþma enerjisi azalmaktadır. 4. ELEKTRON ALMA VE VERME ÖZELLİĞİ Gruplarda yukarydan aşağıya inildikçe elektron verme özelliği artar, periyotlarda soldan sağa gidildikçe azalır. Yörünge sayıları eşit olanlardan, değerlik elektron sayısı az olan daha kolay elektron verir. Bir elementin metalik özelliği elektron verme eğilimiyle ölçülür. Bir elementin ametalik özelliğide elektron alma eğilimiyle ölçülür. Periyodik tablo, kimyasal elementlerin sınıflandırılması için geliştirilmiş tablodur. Dilimizde periyodik tablo, periyodik cetvel, periyodik çizelge, elementler tablosu gibi birçok şekilde isimlendirilmiştir. Bu tablo bilinen bütün elementlerin artan atom numaralarına göre bir sıralanışıdırPERİYODİK CETVELİN GENEL ÖZELLİKLERİModern periyodik cetvelde elementler artan atom numaralarına göre satırlar periyot, düşey sütunlar gruplar halinde cetvelde 7 periyot periyotta 2,2. ve 3. periyotta 8,4. periyotta 18,5. periyotta 18,6. periyotta 32 element periyot daha ve 7. periyodun 14 er elementi cetvelin altına yerleştirilmiştir. Bunlara Lantanitler ve aktinitler ise A ve B olmak üzere 2 tane A ve 10 tane B grubu gruptaki atomların kimyasal özellikleri bazılarının özel adları vardır. Bu adlar,1A grubu alkali metaller,2A toprak alkali metaller,3A grubu toprak metali,4A grubu karbon grubu,5A grubu azot grubu,6A grubu oksijen grubu,7A grubu halojenler,8A grubu soygazlar veB grupları geçiş metalleri CETVELİN İSTİSNALARI;- 1A grubunda hidrojen atomu hariç diğer 1. Periyot hariç diğer periyotlar alkali metalle 3A grubundaki BorB ametal özelliği 7A grubunda ki Flor F yaptığı bileşiklerde sadece-1 değerlik 8A grubunda ki helyum atomunun değerlik elektron sayısı 2 iken diğer atomların ki 8 7. Periyot hariç diğer periyotlar soygazla Helyum hariç diğer soygaz atomlarından önce bir halojen atomu Geçiş metalleri itibaren CETVELDE DEĞİŞEN ÖZELLİKLERPeriyodik cetvelde ayın periyotta soldan sağa doğru gidildikçe; Atom numarası artarKütle numarası artarAtom çapı hacmi özellik azalırAmetalik özellik artarDeğerlik elektron sayısı artarElektron verme özelliği azalırElektron alma özelliği artarProton sayısı artarElementlerin oksitlerinin asit özelliği artar, bazik özelliği ik cetvelde ayın grup ta aşağıya doğru gidildikçe; Atom numarası artarKütle numarası artarAtom çapı hacmi artarMetalik özellik artarAmetalik özellik azalırElementlerin oksitlerinin bazik özelliği artar, asidik özelliği azalırProton sayısı artarDeğerlik elektron sayısı değişmezElektron verme isteği artarElektron alma isteği azalırELEMENTLERİ 4 GRUPTA İNCELEYECEĞİZ1-METALLER2-AMETALLER3-YARI METALLER4-SOYGAZLAR 1-METALLER1- Katıdırlar Cıva = Hg hariç 2- Yüzeyleri parlaktır3- Isı ve elektriği iyi iletirler4- Tel ve levha haline gelebilirler5- Tek atomludurlar atomik yapılıdırlar 6- Kendi aralarında bileşik yapmazlar!7- Kendi aralarında alaşım yaparlar8- Elektron verme özelliğindedirler katyon +9- Ametallerle iyonik bileşik yaparlar10- Canlıların yapısında çok az bulunur11- Erime-kaynama noktaları yüksektir12- 1A,2A,3A grubunda bulunurlar14- Periyodik tablonun sol tarafında Genellikle dayanıklı ağır, parlak maddeler olarak Üzerine vurulduğunda çınlama sesi duyulur. 2-AMETALLER1 - Katı, sıvı, gaz halindedirler2 - Yüzeyleri mattır3 - Isı ve elektriği iyi iletmezler4 - Tel ve levha haline gelemezler5 - İki ve daha fazla atomludurlarmolekül yapılı6 - Kendi aralarında bileşik yaparlar7 - Elektron alma özelliğindedirler Anyon - 8 - Canlıların yapısında bolca bulunurlar9 - Erime-kaynama noktaları düşüktür10 - 4A C atomu,5A,6A,7A grubunda bulunur11- Periyodik tablonun sağ tarafında METALLERBilinen elementlerin 8 tanesi B, Si, Ge, As, At, Sb, Te, Po yarı metaldir. Ülkemizde en çok bulunan mineral olan bor, camların yapısına katılan silisyum, elektronik devrelerde kullanılan germanyum en önemli yarı metaller fiziksel özellikleri ve görünüşleri yönünden metallere, kimyasal özellikleri Bakımından ametallere ile ametallerin birleştiği yerde koşullarında katı halde Parlak veya mat olabilirler4 - Elektrik ve ısıyı ametallerden daha iyiMetallerden daha kötü - İşlenebilirler tel ve levha haline getirilebilirler 6 - Kırılgan Sıcaklık yükseldiğinde elektrik iletkenlikleri Doğada gaz halinde bulunurlar2- Kararlı yapıdadırlar3- Bileşik oluşturmazlar4- Tek atomludurlar5- Erime kaynama noktaları düşüktür6- Periyodik tabloda 8A grubunda yer alırlar7- Ametaller grubunda yer CETVEL GRUPLARININ ŞİFRELERİPERİYODİK CETVEL 1A GRUBUH – Li – Na – K – Rb – Cs - FrHaydarpaşa Lisesinin Nankör Kimyacısı Rabiaya Cisim FırlattıPERİYODİK CETVEL 2A GRUBUBe – Mg – Ca – Sr – Ba - RaBeymen Magazasında Canana Sarılırken Babasına RastladımPERİYODİK CETVEL 3A GRUBUB – Al – Ga – In – TlBir Alçak Gafil İnsafsızca CETVEL 4A GRUBUC – Si – Ge – Sn – PbCamcı Sibel Gencayı Sınıfta CETVEL 5A GRUBUN – P – As – Sb – BiNaci Papatya Astı Sümbül CETVEL 6A GRUBUO – S – Se – Te – PoOsman Silah Sevmeyen Tek CETVEL 7A GRUBUF – Cl – Br – I – AtFare Celalin Burnunu Isırıp CETVEL 8A GRUBUHe – Ne – Ar – Kr – Xe -RnHergele Necip Arsız Karısına Xeskin Rende…PERİYODİK CETVELDEKİ İLK 20ELEMENTİN ELEKTRON DAĞILIMIAtomNoİs miSembolüE lektronDağılımıPeriyoduGrubu1HidrojenH1,-11A2HelyumHe2,-18A3LityumLi2, 121A4BerilyumBe2, 222A5BorB2, 323A6KarbonC2, 424A7AzotN2, 525A8OksijenO2, 626A9FlorF2, 727A10NeonNe2, 828A11SodyumNa2, 8, 131A12MagnezyumMg2, 8, 232A13AlüminyumAl2, 8, 333A14SilisyumSi2, 8, 434A15FosforP2, 8, 535A16KükürtS2, 8, 636A17KlorCl2, 8, 737A18ArgonAr2, 8, 838A19PotasyumK2, 8, 8, 141A20KalsiyumCa2, 8, 8, 242AMehmet KÜÇÜKOĞLU Fen Bilimleri Öğretmeni Ürüne git Ametal nedir, ametalik özellikler nelerdir? Ametaller ısı ve elektrik iletkenliği olmayan, kendi aralarında bileşik oluşturabilen, periyodik tablonun sağ kısmında yer alan elementlerdir. Atomik özellikler Son katmanlarında dört ya da daha fazla elektron bulundururlar. Oktet kuralına uyarken elektron alırlar ya da ortak kullanırlar. Ametaller elektron almaya yatkındırlar. Bileşiklerinde genellikle eksi yüklü anyon, bir kısım ametaller pozitif yüklü katyon oluştururlar. Periyodik tablonun sağ kısmında yer alırlar. 5A, 6A, 7A grubu elementleri ametaldir. Hidrojen, 1A grubunda olmasına rağmen metal değil ametaldir. Fiziksel özellikler Yüzeyleri parlak değil mattır. Dövülerek işlenemeyecek kadar kırılgan oldukları için tel, levha haline getirilemezler. Isı ve elektriği iletmezler. grafit istisna Metallere göre erime ve kaynama sıcaklıkları düşüktür. Örneğin brom 59oC'de kaynar. Oda koşullarında katı S, P, C, I, sıvı Br ya da gaz H2, O2, N2 gibi halinde bulunabilirler. Katı ametaller saydam görünümlüdür. Kimyasal özellikler Doğada genellikler molekül halinde O2 gibi bulunlar. Bileşik oluştururken elektron alabilirler ya da elektronu ortak kullanırlar. Metallerden elektron alır, ametallerle ortaklaşa elektron kullanırlar. Ametaller ametallerle kovalent H2O gibi, metallerle iyonik NaCl gibi basit tuz bileşik oluşturur. Oksitlerinin oksijenle oluşturdukları bileşikler sulu çözeltisi asit özelliğine sahiptir. Canlıların yapısında çokça bulunurlar. En aktif ametaller 7A grubunda yer alır. 7A grubunun ilk elementi olan flor F en aktif ametaldir. Bu alana not bir sorunuz mu var? Periyodik Sistem 14 74 39 8 Periyodik sistem periyodik tablo nedir? Periyodik sistem, elementlerin atom numaralarına göre sıralandığı, yatayda periyotlar ve dikeyde gruplardan oluşan çizelgedir. Periyodik tablo ya da e.. 3 11 9 5 İyonik bağ nedir? Metal ve ametal atomları arasında elektron alış verişi sonucu meydana gelen bileşikteki atomlar arasında oluşan güçlü etkileşime iyonik bağ denir... Previous Next 0 12 5 5 Polar kovalent bağ nedir? Polar kovalent bağ, farklı tür ametal atomlarının ortaklaşa kullandığı elektronlara farklı çekim kuvveti uygulaması sonucunda oluşan pozitif ve negati.. 2 28 10 6 Metalik bağ nedir? Metalik bağ, metal atomlarını bir arada tutan ve metal içerisinde serbest dolaşan elektronlar ile pozitif iyonlar arasında oluşan elektriksel çekim ku.. 2 17 6 7 Molekül nedir? En az iki atomun etkileşimiyle oluşan yüksüz atom gruplarına molekül denir. 7 60 27 7 Bileşik nedir? En az iki farklı element atomunun belirli oranlarda birleşerek oluşturdukları saf maddelere bileşik denir. Previous Next 15 122 56 7 Monomer ve polimer nedir? Organik bileşiklerin yapıtaşlarına monomer; monomerlerin kovalent bağlarla birleşmesinden oluşan daha büyük moleküllere polimer denir. 1 9 2 7 Fizik nedir? Fizik, madde-enerji ve bunlar arasındaki etkileşimin altında yatan yasaları bularak evreni doğayı açıklamaya çalışan bir bilim dalıdır. Previous Next Modern periyodik sistem Periyodik tablo ya da periyodik sistem, günümüzde elementleri ve özelliklerini kolayca kavrayabilmek için kullandığımız sistemdir. 18-19. yüzyıllar arasında yapılan kimya çalışmaları sonucunda, doğada birbirinden farklı özelliklere sahip farklı elementlerin varlığı keşfedildi. Keşfedilen elementler ve bilinen özellik sayısı arttıkça bunları sınıflandırma ihtiyacı duyuldu. Bu sınıflandırma çalışmaları için ilk girişimi 1789’da A. Lavoisier, elementleri gazlar, ametaller ve toprak elementleri olarak sınıflandırarak yaptı. Ancak sonraki yıllarda elementlerin özelliklerini keşfetmek ve farklı şekilde gruplandırmak için başka girişimler de oldu ve günümüzde kullandığımız ve yukarıdaki fotoğrafta gördüğünüz tablonun temelleri atıldı. Sayfa İçerikleri1 Periyodik Tablonun Tarihsel Dmitri Mendeleyev ve Periyodik Moseley ve Modern Periyodik Sistem2 Periyodik Sistem/Tablo Gruplar ve 3. Periyot Elementleri3 Periyodik Sistemde Yarı Soy gazlar4 Periyodik Özelliklerin İyonlaşma Enerjisi İE Atom Elektron Metalik-Ametalik Karakter Periyodik Tablonun Tarihsel Gelişimi Dmitri Mendeleyev ve Periyodik Sistem 19. yüzyılda Dmitri Ivanovich Mendeleyev Dimitri İvanoviç Mendelev, 1860 yılına kadar bilinen elementlerin fiziksel ve kimyasal özelliklerini farklı kartlara yazarak elementleri artan atom ağırlığına göre sıraladı. Bu sıralamada elementlerin özelliklerinin belirli aralıklarla başka elementlerde de gözlemlendiğini fark etti ve artan atom ağırlığı düzenini bozmadan, aynı özellikteki elementleri alt alta getirerek bir çizelge oluşturdu. Oluşturduğu çizelgede bilinmeyen elementlerin olduğunu düşündü ve daha sonra keşfedilmesini umarak yerlerini boş bıraktı. Tabloda bıraktığı boşlukların, keşfedilmeyi bekleyen elementlerin özelliklerini tahmin etmede ne kadar yararlı olabileceğini, bazı elementlerin özelliklerini gerçeğine yakın tahmin ederek göstermiştir. Örneğin; 1872 yılında Mendeleyev ilk kez çizelgeyi yayınladığında galyum, skandiyum ve germanyum elementleri henüz keşfedilmemişti. Mendeleyev bu elementlerin varlığı ve özelliklerini, çizelge düzenlendiğinde bıraktığı boşluklarda doğru bir biçimde öngörmüştür. Mendeleyev’in oluşturduğu çizelge zamanla modern periyodik sisteme dönüşmüştü. Bu çizelge elementlerin periyodik özelliklerini göstermesine rağmen, elementlerin özelliklerinin periyodik olarak neden tekrar ettiği ancak 20. yüzyıl da bilim insanlarının keşifleri sonucu açıklanabilmiştir. Moseley ve Modern Periyodik Sistem Ünlü İngiliz Fizikçi Henry Moseley, her elementin atom numarasının aynı zamanda nötr atomdaki elektronların sayısına eşit olduğunu keşfetti. Moseley, atom numaraları 13 ile 79 arasında olan 38 elementin farklı enerjilerde yaydığı ışımalar üzerinde çalışmalar yaptı. Işınların enerjileri ile elementlerin atom numaraları arasında bir ilişki bulunduğunu ispatlayarak elementlerin atom numaralarını doğru tahmin etti. Moseley’in atom numaraları ile ilgili elde ettiği sonuçlara göre atom numaraları bir elementten diğerine geçişte bir tam sayı artıyordu. Bu keşif ile birlikte elementleri artan atom numaralarına göre düzenledi ve böylece Moseley’in elementler tablosu oluştu ve günümüzde halen bu tablo kullanılmaktadır. Moseley, tabloda keşfedilmeyen atomlara da yer verdi. 92 elementten oluşan periyodik cetvelinde keşfedilmeyen elementler için boşluklar 43, 61, 85, 87 ve 91 atom numaralı elementler bıraktı. Her bir elementin proton sayısı yalnız o elemente özgü olduğu için Moseley keşfedilmemiş olan atomları öngördü. Günümüzde kullanılan modern periyodik sistem Moseley’in yaptığı sıralamaya dayanır. Bir çok yeni elementin keşfedilmesiyle, günümüz modern periyodik sisteminde Moseley’in bıraktığı boşluklar doldurulmuş yeni elementlerin bir çoğu laboratuvar ortamında yapay olarak elde edilmiştir. Periyodik Sistem/Tablo Özellikleri Gruplar ve periyotlar Periyodik sistemde elementler, satır ve sütunlara göre sıralanmaktadır. Satırlar periyot, sütunlar ise grup olarak adlandırılır. Atom numarası bir satır boyunca soldan sağa ve sütun boyunca yukarıdan aşağıda doğru artmaktadır. Periyodik sistemde gruplar A grubu ve B grubu olmak üzere iki tanedir. Sistemde 8 tane A, 10 tane de B grubu ve 7 tane periyot bulunur. Elementlerin periyodik sistemdeki yerleri grup ve periyot belirtilerek bulunur/söylenir. Elementlerin yer aldığı grup ve periyot atomun katman-elektron dağılımı ile ilişkilidir. Örneğin; bir element atomunun son elektron katmanında 5 elektron bulunuyorsa o element 5A grubunda, 2 elektron bulunuyorsa 2A grubunda yer alır. Aşağıdaki tabloda ilk 20 element atomunun katman-elektron dağılımı ve bu dağılıma göre grup numarası gösterilmiştir Görselden de anlaşılacağı gibi aynı grupta yer alan element atomunun son katmanında yer alan elektron sayısı aynıdır. Ancak gruptaki her element atomunun katman sayısı farklıdır ve grupta yukarıdan aşağıya doğru inildikçe katman sayısı artar. Örneğin; 1A grubu elementlerinden hidrojen H elementi “1” katman ve “1” elektrona; lityum Li elementi “2” katman ve son katmanında “1” elektrona; sodyum Na elementi ise “3”katman ve yine son katmanında “1” elektrona sahiptir. Aynı grup elementleri katman sayısı artsa da en dış katmanlar aynı elektron sayısı ve düzenine sahiptir. Değerlik eleketonlar elementin kimyasal özelliklerini belirirler ve bu nedenle aynı gruptaki elementlerin fiziksel ve kimyasal bir çok özelliği benzerlik gösterir. Bir elementin hangi periyotta bulunduğu ise element atomunun katman-elektron dağılımıyla ilgilidir. Element atomunun katman sayısı o elementin periyot numarasını verir. Örneğin; bir element atomu tek katmanlıysa o element 1. periyotta, 2 katmanı varsa 2. periyotta bulunur. Aşağıdaki görseli incelerseniz Magnezyum Mg element atomunun 3 katmanı olduğunu ve 3. periyotta yer aldığını görebilirsiniz. 3. Periyot Elementleri Bir element atomunun en fazla yedi katmanı bulunabilir ve bu sebeple periyodik sistemde toplam yedi periyot bulunur. Bir elementin yalnızca periyodik sistemdeki yerine bakarak fiziksel ve kimyasal özellikleri tahmin edilebilir. Periyodik sistem, elementlerin kimyasal aktifliği, elektrik iletme olasılığı, sertliği ve yumuşaklığı gibi özelliklerin kısa yoldan anlaşılmasını sağlar. Belirli bir elementle ilgili hiçbir şey bilinmese de sistemdeki konum ve tanıdık olan diğer elementler ile olan grup ilişkisiyle tahminler yapılabilir. Bir element atomunun en fazla yedi katmanı olabileceğinden, periyodik sistemde de toplam yedi periyot bulunur. Bir elementin yalnızca periyodik sistemdeki yerine bakarak, özellikleri tahmin edilebilir. Örneğin; osmiyum elementi hakkında hiçbir bilginiz olmadığını farz edelim. Osmiyum elementinin periyodik sistemdeki konumuna bakıldığında demir ile aynı grupta yer aldığı görülür ve demirin yoğun, sert bir metal olduğunu bilinmektedir. Buradan Osmiyumun da yoğun ve sert bir metal olduğu tahmin edilebilir. Periyodik Sistemde Sınıflandırma Periyodik sistemde elementler genel olarak; metaller, yarı metaller, ametaller ve soygazlar olarak sınıflandırılmaktadır. Bu elementlerin çoğu metaldir ve periyodik sistemin solunda yer alırlar. Periyodik sistemin sağ tarafında ise ametal olmayan elementler yer alır. Ametaller ise hem metallerin hem de ametallerin bazı özelliklerine sahip yarı metallerdir. 8A grubunda soygazlar yer alır. Aynı grupta yer alan elementlerin benzer özellik göstermesi gibi aynı sınıfta yer alan elementler de benzer fiziksel ve kimyasal özellik gösterir. Metaller Modern periyodik sistem A grubunda bulunan elementlerin bir kısmı ile B grubu elementlerini içerir. Yukarıdaki tabloya tekrar bakılırsa metal elementler görülecektir. Metallerin bir çok özelliği benzerdir. Metaller; Oda sıcaklığında cıva hariç katıdırlar. Genellikle parlaktırlar. Isı ve elektriği iyi iletirler. Katı hâlde dövülerek, erimiş sıvı hâlde kalıplara dökülerek şekil verilebilir. Kimyasal tepkimelerinde ametallere elektron vererek artı + yüklü iyon oluştururlar. Kendi aralarında alaşım oluştururlar. Ametaller Periyodik sistemin sağ tarafında yer alırlar. Ametaller; Genellikle zayıf ısı ve elektrik iletkenliğine sahiptir. Oda koşullarında ametallerin bazıları katı, bazıları sıvı, bazıları da gaz hâlde bulunur. Örneğin; oda sıcaklığında oksijen, azot gaz hâlde; brom sıvı, iyot ise katı hâldedir. Mattırlar. Kırılgan katı olma eğilimi nedeniyle, dövülüp şekil verilemez, tel ve levha hâline getirilemezler. Canlı yapısında bol miktarda bulunurlar. Kendi aralarındaki kimyasal tepkimelerde elektronlarını ortaklaşa kullanırlar. Metallerle olan kimyasal tepkimelerde metallerden elektron alarak - yüklü iyon oluştururlar. Yarı Metaller Periyodik sistemde metaller ile ametaller arasında yer alırlar ve yarı iletkenler de denir. Hem metallerin hem ametallerin bazı özelliklerini taşırlar. Yarı metaller; Özel koşullar altında elektrik iletirler. Metalik bir parlaklığa sahip olabilirler. Değişken yoğunluk, sertlik, iletkenlik özelliklerine sahiptirler. Kırılgan değildirler. Tel ve levha hâline gelebilirler. Kimyasal tepkimelerde metallerden elektron koparırlar, ametallerle ve kendi aralarında elektronlarını ortaklaşa kullanırlar. Soy gazlar Periyodik sistemde 8A grubunda yer alan elementlerdir. Soy gaz atomlarının son katmanının elektron kapasitesi tam doludur. Bu nedenle kimyasal tepkimeye girmek istemezler. Soy gazlar diğer maddelerle etkileşmediği için güvenli bir şekilde kullanılırlar. Uçan balonlarda ve dalgıç tüplerinde Helyum He, parlak neon lambalarında neon Ne, floresan lambalarında argon Ar gazı kullanılır. Periyodik Özelliklerin Değişimi Grupların ve periyotların değişim özellikleri Elementler periyodik sistemde benzer özelliklerine göre sınıflandırıldığından, bazı özellikler periyodik olarak düzenli ve belirli aralıklarla periyok ya da grup boyunca tekrar eder. Bu özellikler; Atom yarıçapı, İyonlaşma enerjisi, Elektron ilgisi, Elektronegatiflik, Metalik ve ametalik karakterdir. İyonlaşma Enerjisi İE Gaz haldeki bir elementin tek bir atomundan ya da iyondan bir eleketronu uzaklaştırmak için atoma verilmesi gereken en düşük enerjidir ve “İE” ile gösterilir. Gaz haldeki bir elementin atomundan nötr atom bir elektron koparmak için gerekli olan enerji birinci iyonlaşma enerjisi İE1, bir elektronu kopmuş atomdan bir elektron daha koparmak için gerekli olan enerji ikinci iyonlaşma enerjisidir İE2. Eğer bir atoma yeterli miktarda enerji verilirse atomdan sahip olduğu elektronların tamamı koparılabilir. Her atomun elektron sayısı kadar iyonlaşma enerjisi vardır. Atom Yarıçapı Atom yarıçapı, bir atomun boyutunun ölçüsüdür, çekirdekten en dış katmanda yer alan elektrona kadar olan uzaklıktır. Periyodik sistemde soldan sağa doğru periyot boyunca gidildikçe atom yarıçapı azalır. Bunun sebebi aynı periyotta yer alan element atomlarının katman sayısı değişmezken çekirdekteki proton sayısı artar. Bu artış çekirdeğin çekim gücünü de artırır ve son katmandaki elektronların daha güçlü çekilmesine, elektronların çekirdeğe yaklaşmasına neden olur. Böylece atomların çapı soldan sağa doğru azalır, dolayısıyla atom yarıçapı büyür. Elektron İlgisi Gaz haldeki bir element atomunun yapısına bir elektron katıldığında atomda meydana gelen enerji değişimi yani atomun elektron alma/verme isteğidir. Elektron ilgisi periyot boyunca soldan sağa doğru genellikle artar, aynı grupta ise yukarıdan aşağıya inildikçe genellikle azalır. Soygazların elektron ilgisi neredeyse sıfırdır. Ametallerin elektron alma isteği metallerden oldukça fazladır ve bu nedenle ametallerin elektron ilgisi metallerinkinden büyüktür. Elektronegatiflik Kimyasal bağ oluşumunda kullanılan son katman elektronlarının bağı oluşturan atomlar tarafından çekilme gücüdür. Elektronegatiflik, bir atomun bağ oluşturma olasılığının ne kadar yüksek olduğunu gösterir. Elektronegatiflik aynı periyotta soldan sağa gidildikçe artar ve aynı grupta aşağı inildikçe azalır. Soygazlarda ise elektronegatiflik sıfıra yakındır. Elektronegatiflik değerleri arasındaki fark ne kadar büyük olursa iki atomun kimyasal bir bağ oluşturması o kadar muhtemeldir. Metalik-Ametalik Karakter Kimyasal tepkime esnasında elektron verme eğilimi olan elementler metalik, elektron alma eğiliminde olan elementler ise ametalik karakter gösterir. Aynı grupta yer alan elementlerin metalik özelliği aşağı inildikçe artar. Aynı periyotta ise soldan sağa gidildikçe metalik özellik azalır. Ayrıca bakın; Atom Nedir? Atomun Yapısı ve Özellikleri Madde Nedir? Maddenin Yapısı ve Özellikleri Dış bağlantılar ve kaynak; Dmitri Mendeleyev – Vikipedi 9. ve 10. Hafta Bölüm 4 Periyodik Atom Bir elementin bütün özelliğini taşıyan en küçük parçasına atom MODELLERİDALTON ATOM MODELİ 1- Madde, atom denilen içleri dolu bölünemeyen taneciklerden Aynı elementin atomları büyüklük yönünden biribirnin aynı, farklı elementlerin atomları tamamen biribirinden Tepkimelerde atomlar Atomların birleşmeleri sonunda moleküller ATOM MODELi Thomson, maddenin düzgün olarak dağıtılmış pozitif yükler ve aralarına serpiştirilmiş negatif yüklerden oluştuğunu ifade etmiştir. Bu yönüyle madde atomu üzümlü keke benzetilebilir. Kek pozitif yük, üzümler ise ATOM MODELi Merkezde kütlesi çok büyük bir çekirdek ve etrafında belirli yörüngelerde dolanan elektronlardan oluşmuştur. Bu görüşün yetersizliği ise; Elektronun neden çekirdeğe düşmediği yada atomdan fırlayıp gitmediği sorusunun cevapsız ATOM MODELi Bohr atom modeli, elektronların çekirdekten herhangi bir uzaklıkta bulunan tek bir yörüngede değil, belirli yörüngede olduğunu belirtir. Bir elektronun bulunduğu yer elektronun sahip olduğu enerjiye bağlıdyr. Bu enerji düzeyleri çekirdeğe yakın olandan uzağa doğru 1,2,3.... gibi numaralar verilerek gösterilir. Enerji düzeylerinin enerjisi çekirdeğe yaklaştıkça azalır, uzaklaştıkça artar. Elektron bir üst enerji seviyesine enerji verilerek uyarılır ve enerji kesilirse elektron eski yerine gelir ve bu arada aldığı enerjiyi ışık şeklinde ElektronlarProtonlar NötronlarAtomun temel parçacıkları proton , nötron ve elektronlardır. Protonlar ve nötronlar atomun kütlesini oluşturup çekirdekte bulunurlarken, kütlesi yok denilecek kadar az olan elektronlar, çekirdeğin etrafındaki belirli yörüngelerde çok hızlı bir şekilde atomun çekirdeğindeki proton sayısı ile nötron sayısının toplamı kütlenumarasını verir. Elektronun kütlesi proton ve nötronun yanında çok küçük olduğundan ihmal No= Proton Sayısı + Nötron SayısıAtomun çekirdeğinde kaç tane pozitif yük varsa etrafında da o kadar negatif yük olmalı ki atom nötr olsun . Protonlar + yüklü, nötronlar yüksüz ve elektronlar - yüklü tanecikler olduğuna göre nötr atomlarda proton sayısı daima elektron sayısına eşit olmalıdır. Proton sayısı aynı zamanda çekirdek yükünün bir no=proton sayısı=elektron sayısınötr atomlarda=çekirdek yüküBir atomda kütle numarası,atom numarası ve atomun yükü aşağıdaki şekilde olduğu gibi AtomlarAtom numaraları aynı kütle numaraları farklı ya da proton sayıları aynı nötron sayıları farklı olan atomlara bir birinin izotopu atomlar denir. İzotop atomların kimyasal özellikleri aynı olduğu halde fiziksel özellikleri olan elementin atomik kütlesi, izotoplarının tabiattaki yüzdeleriyle doğru orantılı olarak, onların bir atomlar Aynı elementin uzayda farklı şekilde dizilerek farklı geometrik şeklindeki kristallerine allotrop denir. Örneğin grafitle elmas, beyaz fosforla kırmızı fosfor, rombik kükürtle monoklinik kükürt, ozon ile oksijen birbirinin allotropudur. Allotropların fiziksel özellikleri farklı olduğu halde kimyasal özellikleri Nötron sayıları eşit olan atomlara birbirinin izotonu Kütle numaraları aynı atom numaraları farklı olan atomlara izobar atomlar Elektron sayıları bir birine eşit olan Dağılımı Elektronlar çekirdeğin çevresindeki yörüngelerde bulunurlar. Elketronların bulunma ihtimalinin fazla olduğu yerlere orbital denir. Orbitaller s,p,d,f... gibi harflerle gösterilirler. Her hangi bir enerji düzeyindeki orbital sayısı n2 dir.n=enerji seviyesi olup 1,2,3,4... gibi tam sayılardır.Herhangi bir enerji seviyesinin alabileceği elektron sayısı ise 2n2 ile 3. Enerji seviyesinde orbital vardır. Bu enerji seviyesinde 18 elektron Kuralı Elektronlar orbitallere önce birer birer yerleşir. Boş orbital varken elektron Kuralı Elektronlar çekirdeğin çevresinde dönerken aynı zamanda kendi eksenleri etrafında da dönerler. Birisi saat ibresi yönünde dönerken diğeri onun tersi yönünde döner.+1/2, -1/2 Uyarılmış Hal Bir elektronun bulunduğu orbitalden enerji verilerek bir üst enerjili orbitale geçmesiyle yazılan elektron dağılımına uyarılmış hal ve Değerlik Elektron Sayısı Soygazların son yörüngeleri tamamen dolu olup 8 elektron içerirler. Kararlı yapıda olan bu gazlar elektron alış-verişi yada elektron ortaklığı yapamazlar. Bu sebepten dolayı soygazlar kimyasal tepkime Elektron Sayısı Bir elementin kendinden önceki soygazdan fazla bulundurduğu veya son enerji düzeyindeki elektron sayısıdır. DeğerlilikBir elementin kararlı yapıyason yörünge ulaşabilmesi için alması yada vermesi gereken elektron sayısına değerlilik denir. İyon Kavramı Elektron alış-verişi yapmış atomlara iyon ,katyonlar ,anyonlarNH4+, Ca+2, K+1, Al+3 CO3-2, Cl-, SO4-2Katyon Pozitif yüklü atom yada atom özellikleri 1. Elektron koparıldığı için elektron sayıları nötr atomlarınınkinden Atom çapı nötr atomlarınınkinden küçüktür.elektron koparıldıkça atom çapı küçülür.3. Proton sayıları elektron sayılarından Negatif yüklü atom yada atom Özellikleri 1. Elektron aldıkları için nötr atomlarına göre elektron sayıları Atomun çapı nötr atomlarınınkinden büyüktür.elektron aldıkça atom çapı büyür.3. Elektron sayısı proton sayısından atom verdiği elektron sayısı kadar pozitif + , aldığı elektron sayısı kadar negatif - değerlik Enerjisi Gaz halindeki nötr bir atomdan bir elektronu koparmak için gerekli olan enerjiye iyonlaşma enerjisi denir. 1. Elektron koparılıyorsa I. İyonlaşma enerjisiE1, 2. Elektron koparılıyorsa II. İyonlaşma enerjisiE2....adını alır. Bir atomda her zaman E1

ametalik özelliği en fazla olan element